Kanoën of roeien?

“Ik moet gewoon een baan hebben.”
Eva* zegt het nog voordat ze goed en wel is gaan zitten. Ze is 51 jaar en werkte jarenlang als kwaliteitscontroleur. Door een reorganisatie verloor ze haar baan. Haar werkgever bood haar loopbaancoaching aan en zo kwam ze bij mij terecht. Vanaf het eerste moment voelde ik haar urgentie. Ze zat op het puntje van haar stoel. Praatte snel. Keek gespannen. En vertelde dat ze inmiddels al meer dan vijftig sollicitatiebrieven had verstuurd. Meer dan vijftig! Afwijzing na afwijzing. Ik snap het niet, zei ze. Waarom willen ze me niet? Langzaam begon de moed haar in de schoenen te zakken. Ze werd onzekerder, moe, gefrustreerd en vooral: steeds wanhopiger.

Solliciteren op alles wat voorbij komt
Ik vroeg haar wat voor baan ze eigenlijk zocht. Het bleef even stil. Daar had ze niet direct een antwoord op. Eigenlijk solliciteer ik op alles wat een beetje aansluit bij mijn opleiding en ervaring.  Wanneer je tientallen sollicitaties verstuurt zonder duidelijke richting, kost dat enorm veel energie en vaak levert het weinig op. Toch wilde Eva vooral doorgaan, meer vacatures, meer brieven, meer actie. Want stilvallen voelde gevaarlijk. Alsof ze kostbare tijd zou verliezen. Toen ik voorstelde om eerst eens te onderzoeken wat écht bij haar past, schrok ze zichtbaar. Daar heb ik geen tijd voor. Het werd me duidelijk dat haar daadkracht, die normaal gesproken een kwaliteit is, haar nu in de weg begon te zitten.

Wanneer een kwaliteit een valkuil wordt
Eva was iemand die in actie kwam, doorzette, aanpakte en niet stil bleef zitten. Dat had haar ver gebracht in haar loopbaan. Maar nu werkte dezelfde kwaliteit tegen haar. Ze rende, maar zonder duidelijke richting. En hoe harder ze rende, hoe vermoeider ze werd. Dus besloot ik het gesprek te sturen in de richting van haar energie.

Waar krijg je energie van?
Ik vroeg haar waar ze blij van werd, waar ze energie van kreeg. Voor het eerst in het gesprek ontspande haar gezicht. Ze vertelde over haar vakantie in Frankrijk, over kanoën op een snelstromende rivier, over de natuur, de snelheid, de focus. Ze begon zichtbaar te stralen. Toen stelde ik haar de vraag. Hou je ook van roeien? Ze keek me verbaasd aan. Jawel, zei ze, roeien geeft meer rust. En ineens ontstond een mooie metafoor.

Waarom harder werken niet altijd sneller vooruit helpt
Als je kanoot, kijk je vooruit. Je focust op waar je naartoe wilt. Je blijft peddelen. Je houdt snelheid. Want als je stopt, verlies je richting. Dat was precies wat Eva deed. Ze keek alleen nog vooruit. Naar de volgende vacature, de volgende sollicitatie, de volgende kans. Steeds harder peddelend, steeds vermoeider. Maar er is ook een andere manier om vooruit te komen; roeien. Bij roeien beweeg je óók vooruit, alleen kijk je naar waar je vandaan komt. Je ziet het water dat je al hebt afgelegd. Je hebt zicht op je verleden. Je kunt nadenken over vragen als: “Hoe heb ik keuzes gemaakt in mijn leven? Waar krijg ik energie van? Wat vind ik belangrijk? Waar ben ik goed in?” En ondertussen ga je nog steeds vooruit. Alleen rustiger, bewuster, met meer richting.

De kracht van even vertragen
Dat werd het uitgangspunt van ons traject. Niet nóg meer sollicitaties, maar eerst inzicht. “Wie ben je in je werk? Welke kwaliteiten heb je opgebouwd in je loopbaan? Wat maakt je goed in wat je doet? Waar krijgt je energie van? En wat zoek je in een volgende baan?” Langzaam ontstond er een duidelijker beeld. Van haar kwaliteiten, haar voorkeuren, van de werkomgeving waarin ze het beste tot haar recht komt. Wat opviel was dat naarmate de richting duidelijker werd, de onrust afnam. De druk werd minder en haar energie kwam langzaam terug.

Eerst roeien, dan kanoën
Ik wilde dit verhaal graag vertellen omdat het zo duidelijk maakt dat vooruitgang niet altijd betekent dat je harder moet werken. Vaak werkt het precies andersom. Dat je eerst moet vertragen om weer richting te vinden.

Het coachtraject met Eva is inmiddels heel wat jaren geleden. Gelukkig vond ze uiteindelijk een mooie baan. Niet via een sollicitatiebrief, maar via haar netwerk. Ze kwam toevallig een oud-collega tegen en kon inmiddels heel duidelijk vertellen waar ze naar op zoek was en wat ze te bieden had. Die oud-collega wees haar op een vacature bij haar nieuwe werkgever en zorgde voor een introductie. Dit keer viel alles op zijn plek.

De metafoor van het kanoën en roeien gebruik ik sinds dit traject nog vaak. Hij is zo beeldend en treffend. Eerst terugkijken naar waar je vandaan komt en ontdekken wat belangrijk voor je is. En als dat helder wordt, kun je overstappen naar de kano. Met focus en energie. Recht op je doel af. Want harder peddelen helpt alleen als je weet waar je naartoe wilt.

*Namen, herkenbare details en omstandigheden zijn aangepast om de privacy van mijn coachees te waarborgen.