De verborgen agenda

“Ik wil graag steviger in mijn schoenen staan.”

Met die vraag kwam Aylin* bij mij. Ze is 29 jaar en werkt als assistent accountant bij een groot accountantskantoor. Samen met haar leidinggevende had ze besloten dat coaching haar kon helpen om verder te groeien in haar rol. Meer zelfvertrouwen, meer assertiviteit, meer zichtbaar worden. Heldere doelen en een mooie start van een coachtraject.

Openheid en duidelijkheid
Zoals altijd bij een nieuwe opdrachtgever, begon ik met uit te leggen hoe ik werk. Dat onze gesprekken vertrouwelijk zijn. Dat ik Register Loopbaanprofessional ben en werk volgens de gedragscode van beroepsvereniging Noloc. Dat coaching werkt als iedereen weet waarvoor we met elkaar aan tafel zitten. En dat openheid en duidelijkheid de basis vormen van vertrouwen. Vooraf maak ik altijd heldere afspraken. Niet alleen met de coachee, ook met de opdrachtgever. Iedereen tekent daarvoor. Juist omdat veiligheid de basis is van een goed coachgesprek.

Een lange mail
De volgende ochtend opende ik mijn mailbox. Bovenaan stond een bericht van de leidinggevende van Aylin. Een lange mail. Ze beschreef uitgebreid waar ze zich zorgen over maakte. Een lijst met punten waarop Aylin volgens haar onvoldoende functioneerde. Of ik deze onderwerpen ook wilde meenemen tijdens de coaching. Onderaan stond nog één zin. “Deze informatie is vertrouwelijk en mag niet met Aylin gedeeld worden.” Ik las de mail nog een keer en voelde meteen een knoop in mijn buik. De zorgen waren waarschijnlijk heel serieus. Maar zo kon ik er niet mee aan de slag. Dan zou ik gaan coachen met een verborgen agenda. Dan zou ik vragen stellen waarvan Aylin niet wist waarom ik ze stelde. Ik zou sturen op doelen die zij zelf niet kende. Dan zou Aylin het gevoel kunnen krijgen dat ik iets wist wat zij niet wist. En dat is geen veilige basis voor coaching.

Ik wil haar daar nu niet mee belasten
Dus pakte ik de telefoon en belde met de leidinggevende. Mag ik je iets vragen? Is Aylin op de hoogte van wat je mij hebt gestuurd? Ze antwoorde dat dat niet het geval was. Dus vroeg ik: Waarom heb je ervoor gekozen om haar dit niet zelf te vertellen? Het bleef even stil. Toen zei haar leidinggevende: Ik wil haar daar nu niet mee belasten. Ze wilde Aylin beschermen. Ze hoopte waarschijnlijk dat coaching zou helpen zonder dat er eerst een moeilijk gesprek hoefde plaats te vinden. Een menselijke gedachte. Maar juist daardoor ontstond iets wat coaching onmogelijk maakt. Een verborgen agenda.

Ben jij zelf weleens gecoacht
De leidinggevende reageerde geïrriteerd. Ik mag jou toch extra informatie geven? Natuurlijk, mag dat. Maar niet als die informatie de basis wordt van een traject waar de coachee niets van weet. Ik merkte dat we niet verder kwamen door over regels te praten. Dus stelde ik een andere vraag. Ben jij zelf weleens gecoacht? Dat was inderdaad het geval. Hoe zou jij het hebben gevonden als jouw leidinggevende destijds een lijst met kritiek naar jouw coach had gestuurd…zonder dat jij daarvan wist?  Het bleef stil. Dit keer wat langer. Toen zei ze: Nee…dat zou ik ook niet prettig gevonden hebben. Toen veranderde het gesprek. Niet omdat ik haar had overtuigd. Maar omdat ze zich kon verplaatsen in de positie van haar medewerker. Vanuit dat nieuwe perspectief ontstond ruimte. Niet alleen voor een andere oplossing. Maar ook voor een eerlijk gesprek.

Een eerlijk gesprek
Diezelfde middag ging ze alsnog met Aylin in gesprek. Ze vertelde dat ze haar zorgen eerder niet volledig had uitgesproken. Maar dat ze nu alsnog open kaart wilde spelen. Geen gemakkelijk gesprek, wel een moedig en eerlijk gesprek. Samen bekeken ze opnieuw de coachdoelen. Er kwamen onderwerpen bij. Het traject werd uitgebreid. En er werd afgesproken om tussentijds met elkaar af te stemmen hoe het ging.

Wat mij misschien nog wel het meest raakte, was wat de leidinggevende aan het eind van ons gesprek zei. “Misschien moet ik zelf ook groeien in mijn assertiviteit.” Dat vond ik een prachtige conclusie. Soms gaat coaching niet alleen over de ontwikkeling van één persoon. Soms groeit de omgeving mee. Soms zijn dat collega’s. In deze situatie was het de leidinggevende.

Zelf ook gegroeid
En ook ik ben als coach gegroeid door dit traject. Voor mij werd nog duidelijker hoe waardevol het is om te werken met een gedragscode. En hoe belangrijk het is om daar trouw aan te blijven. Geen verborgen agenda, maar kaarten open op tafel. Ook was dit voor mij een drijfveer om te reageren op een vacature voor de Raad van Klachtenbehandeling van Noloc. Een commissie waar ik nu zo’n 6 jaar lid van ben.

*Namen, herkenbare details en omstandigheden zijn aangepast om de privacy van mijn coachees te waarborgen.