Op het reservelampje blijven rijden

“Welke volgende loopbaanstap past bij mij?”

 Met die vraag kwam Sarah* bij me. Sarah is begin dertig en werkt al acht jaar bij een administratiekantoor. Na haar bevallingsverlof meldde ze zich ziek. Terugkeren in haar eigen functie bleek moeilijker dan verwacht. Inmiddels was ze voorzichtig gestart met re-integreren in aangepast werk. Maar haar energie bleef laag.

Op het reservelampje
Het deed me denken aan het reservelampje van een auto. Veel mensen rijden nog een tijdje door als het lampje gaat branden. Dat kan best even. Maar niet eindeloos. En hoe langer je doorrijdt, hoe groter de kans dat je uiteindelijk stil komt te staan. Eigenlijk was dat precies wat er met Sarah was gebeurd.

Als zelfs nadenken over verandering te veel wordt
Ze had last van vermoeidheid, hoofdpijn, prikkelgevoeligheid en concentratieproblemen. Daarnaast herkende ze zich sterk in kenmerken van HSP, hoogsensitiviteit. Mogelijk verklaarde dit ervaringen die ze haar hele leven al kende. Haar vraag naar loopbaancoaching was begrijpelijk. Wanneer je vastloopt in je werk, lijkt een andere baan vaak de oplossing. Iets dat beter past. Meer energie geeft dan kost.

Geen ruimte om op te laden
Maar al in de eerste gesprekken werd duidelijk dat er iets anders speelde. Er waren weinig lichtpuntjes. De zorg voor haar jonge dochter van drie vroeg veel. Het re-integreren in werk vroeg veel. Er was nauwelijks ruimte voor herstel. Laat staan voor andere zaken die haar energie konden geven. En zolang haar energielampje bleef branden, voelde het zoeken naar een nieuwe loopbaan als nóg een taak erbij. Nog iets dat energie kostte. En dat was precies wat ze niet meer had.

De moed van aanvaarding
In onze gesprekken werd duidelijk dat Sarah niet zozeer een andere baan nodig had, maar vooral een andere manier om met zichzelf om te gaan. Dat vroeg om iets wat misschien nog wel moeilijker was dan veranderen: aanvaarden dat haar energie beperkt was. Aanvaarding wordt vaak verkeerd begrepen. Het is niet hetzelfde als opgeven. Het is erkennen wat er is. Dat herstel tijd vraagt. Dat jarenlang roofbouw plegen op zichzelf het moeilijk had gemaakt om terug te keren naar een gezonde balans. En misschien betekende het ook dat ze onder ogen moest zien dat sommige situaties haar meer energie kosten dan anderen. Dat ze gevoeliger reageert op prikkels en daar rekening mee mag houden. Niet als tekortkoming, maar als iets wat bij haar hoort.
Dat inzicht was confronterend. Want jarenlang had ze geprobeerd zich aan te passen aan wat ‘normaal’ leek. Doorzetten. Volhouden. Nog een beetje harder proberen. Alsof ze hoopte dat het reservelampje vanzelf weer uit zou gaan. Maar zo werkt het natuurlijk niet. Langzaam veranderde ook de vraag waarmee we werkten naar: “Hoe kan ik mijn leven zo inrichten dat mijn energie beter beschermd wordt?”

Stoppen met vechten
Die vraag vroeg om een andere houding. Minder vechten tegen vermoeidheid. Meer luisteren naar grenzen. Minder vergelijken met anderen. Meer ruimte maken voor herstel. En misschien wel het moeilijkste: erkennen dat je energie niet onbeperkt is. Aanvaarding klinkt passief. Maar in werkelijkheid vraagt het moed. Want het betekent dat je stopt met vechten tegen iets dat er al is. En begint te kijken naar wat wél mogelijk is. Niet vanuit hoe het zou moeten zijn. Maar vanuit hoe het nu is. Voor Sarah betekende dat kleine stappen. Realistische verwachtingen. Meer mildheid naar zichzelf. Geen grote sprongen. Maar wel beweging.

De opluchting van een andere blik
Coaching leidt niet altijd tot een plan, een nieuwe richting of een grote beslissing. Soms begint vooruitgang op een veel stillere plek. In het traject met Sarah kwam er geen spectaculaire carrièreswitch. Geen grote verandering van werk. Dat zou ook onverstandig zijn geweest. Als vermoeidheid je oordeel vertroebelt, kun je beter geen grote beslissingen nemen. Toch veranderde er iets fundamenteels. De manier waarop Sarah naar zichzelf keek. Ze begon realistischer te kijken naar haar belastbaarheid, herstelmomenten in te bouwen en beter rekening te houden met haar gevoeligheid voor prikkels. Maar misschien was de belangrijkste verandering wel dat ze milder naar zichzelf leerde kijken. Geen eenvoudige stappen, maar wel belangrijke.
Lange tijd had ze gedacht dat het probleem bij haar lag. Dat ze sterker moest worden. Beter moest functioneren. Zich meer moest aanpassen. Maar de oplossing lag niet in harder proberen. Die begon met erkennen dat je niet eindeloos kunt blijven rijden op je reserve.

De verandering door aanvaarding
Toen Sarah dat ging aanvaarden, ontstond ruimte om naar de kwaliteiten van hooggevoeligheid te kijken. Zoals een groot inlevingsvermogen, een scherp oog voor detail en een sterke intuïtie. Kwaliteiten die Sarah bij zichzelf herkende. Dat vond ik mooi. Doordat ze stopte met vechten tegen de werkelijkheid, ontstond ruimte om anders naar zichzelf te kijken. Niet alleen naar haar beperkingen, maar ook naar haar kwaliteiten en mogelijkheden. Voor Sarah betekende dat stap voor stap onderzoeken hoe werk en leven beter kunnen aansluiten bij haar energie. Zonder haast. Zonder druk. Maar wel met een nieuwe richting.

Dit verhaal wilde ik graag vertellen omdat er zo’n belangrijke les in zit. Als het reservelampje gaat branden, is harder gas geven meestal niet de oplossing. Het is een uitnodiging om stil te staan. Te kijken wat je nodig hebt. En weer op te laden. Want pas met voldoende brandstof in je tank kun je echt kiezen welke richting bij je past.

*Namen, herkenbare details en omstandigheden zijn aangepast om de privacy van mijn coachees te waarborgen.