Heb ik te lang gewacht?

Man die peinzend uit het raam kijkt

“Heb ik te lang gewacht?”

Jan* stelde de vraag voorzichtig als hij tegenover me zit. Hij is begin 50 en werkt al bijna dertig jaar bij hetzelfde technische familiebedrijf. Zijn eerste werkgever. Hij begon er als jonge man, leerde het vak, groeide mee met het bedrijf en bleef. Tot nu. Het kost me steeds meer energie, zei hij. Ik ben niet meer gelukkig.

Als de samenwerking begint te schuren
Een paar jaar geleden werd het bedrijf overgenomen van vader op zoon. Waar Jan nauwkeurig, zorgvuldig en gestructureerd werkt, heeft zijn nieuwe leidinggevende een heel andere stijl: sneller, minder precies en meer improviserend. Dat verschil begon steeds meer te schuren. Kleine irritaties werden grote energievreters. Jan had het meerdere keren aangekaart, maar er leek weinig te veranderen. Aan het einde van de werkdag was hij vaak uitgeput.

Er zit meer in jou
Tegelijkertijd speelde er nog iets anders. Vrienden en familie zeiden al jaren: “Er zit meer in jou.” Die opmerking bleef hangen. Had hij zichzelf al die jaren te klein gehouden? Zou hij ergens anders beter tot zijn recht komen? Maar het onbekende maakte hem onzeker. Hij had nog nooit een cv gemaakt of gesolliciteerd.

De basis
Omdat Jan nooit echt had stilgestaan bij zijn loopbaan, begonnen we niet bij vacatures, maar bij hem. Wat zijn je kwaliteiten? Waar krijg je energie van? Met behulp van persoonlijkheidsvragenlijsten en feedback uit zijn omgeving ontstond een helder beeld: zorgvuldig, betrouwbaar, analytisch, kwaliteitsbewust en met oog voor detail. Eigenschappen die binnen technische beroepen veel waard zijn, maar die Jan zelf nooit zo had benoemd.

Zijn eerste sollicitatie ooit
Toen we zijn kwaliteiten en interesses hadden vertaald naar een zoekprofiel, vonden we een interessante vacature: een opleidingstraject in de meet- en regeltechniek. Ze zochten mensen met motivatie, analytisch vermogen en nauwkeurigheid. Precies wat bij Jan naar voren was gekomen. Toch sloeg de paniek toe. Hij had nog nooit gesolliciteerd. Dus begonnen we bij stap één: zijn eerste cv. En opnieuw gebeurde wat ik in bijna ieder loopbaantraject zie. Mensen zijn veel bekwamer dan ze zelf denken. Wat Jan zag als “gewoon werk”, bleek een indrukwekkende verzameling kennis, ervaring en vaardigheden. Samen maakten we zichtbaar wat hij in dertig jaar had opgebouwd. Langzaam verschoof de onzekerheid naar vertrouwen.

Op onderzoek
Jan verdiepte zich in de organisatie en het opleidingstraject, besprak het met zijn vrouw en bezocht een online informatiebijeenkomst. Via LinkedIn vonden we iemand die het werk al deed. Hij stelde vragen over de praktijk en kreeg zo een realistischer beeld van de functie. Met behulp van AI maakten we een eerste versie van zijn motivatiebrief, die we net zo lang aanscherpten tot het echt zijn verhaal was. Tijdens een coachgesprek drukten we samen op de verzendknop. Zijn allereerste sollicitatie ooit. Ik was enthousiast. Jan lag die nacht wakker.

De stress die iets duidelijk maakte
Ineens was het echt. Wat als hij zijn hele werkzame leven achter zich liet? Nieuwe collega’s, een nieuwe organisatie en een opleiding. Voor iemand die gedijt bij structuur voelde dat als een sprong in het diepe. Daarom besloten we niet verder vooruit te kijken, maar eerst terug. Wat speelde er eigenlijk écht in zijn huidige werk?

Het keerpunt
Tijdens onze gesprekken ontdekte Jan iets belangrijks. Hij had wel geklaagd over zijn leidinggevende, maar nooit echt het gesprek gevoerd. Hij slikte frustraties in, paste zich aan en hoopte dat de situatie vanzelf zou veranderen. Dus oefenden we met assertieve communicatie. Niet verwijtend, maar duidelijk. Eerst met collega’s en medewerkers die hij aanstuurde. Tot zijn verrassing werkte het. De samenwerking verbeterde en zijn zelfvertrouwen groeide. Daarna volgde het gesprek met zijn leidinggevende. Niet vanuit frustratie, maar vanuit nieuwsgierigheid. Dat werd een keerpunt. Zijn leidinggevende vertelde hoe waardevol Jan voor het team was. Samen ontdekten ze dat hun verschillen geen probleem hoefden te zijn, maar juist een aanvulling konden vormen: de één sterk in structuur en kwaliteit, de ander in snelheid en improvisatie.

Soms is blijven de grootste verandering
Na dat gesprek veranderde er iets. De energie kwam terug. Het werkplezier ook. En ineens stond Jan voor een nieuwe vraag: wat als ik blijf? Hij koos ervoor om te blijven. Niet omdat hij geen alternatieven had, maar omdat hij opnieuw naar zijn werk was gaan kijken. Hij had geleerd zijn kwaliteiten te herkennen, assertiever te communiceren, zijn grenzen aan te geven en moeilijke gesprekken aan te gaan. Het werk was niet fundamenteel veranderd, maar hij wel. De sollicitatie had hem bovendien iets belangrijks laten zien: hij zat niet vast. Er was een plan B. Hij kón bewegen als hij dat wilde. Juist dat gaf rust.

De echte opbrengst van loopbaanbegeleiding
Dit verhaal wilde ik graag vertellen omdat het nooit te laat is om in beweging te komen. Ook niet als je voor je eigen gevoel te lang gewacht hebt. Daarnaast wilde ik laten zien dat loopbaanbegeleiding niet altijd leidt tot een nieuwe baan. Soms gebeurt er iets anders. Soms ontdek je dat je meer mogelijkheden hebt dan je dacht. Soms leer je jezelf beter kennen. Soms voer je eindelijk het gesprek dat je al jaren uitstelt. En soms is de grootste verandering niet dat je vertrekt, maar dat je blijft. Met meer zelfvertrouwen, meer invloed en meer plezier in je werk. Want soms is loopbaanbegeleiding geen weg naar buiten, maar een weg naar binnen. En dat kan minstens zo waardevol zijn.

*Namen, herkenbare details en omstandigheden zijn aangepast om de privacy van mijn coachees te waarborgen.

Dit was blog 2 van de serie 21 jaar coaching | 21 verhalen

Lees hier blog 3: The glow-up’, over dat mooie cadeaus zich soms aandienen in een lelijke verpakking.